Χίλιες και μία μάχες για την παιδεία

H σύνοδος των Πρυτάνεων δεν αποτελεί ένα αδιάφορο γεγονός που θα περάσει στα αζήτητα. Eiναι σταθμός της μάχης, ένα κινηματικό «ραντεβού» για την προάσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου

Γενικές συνελεύσεις, μονοήμερες συμβολικές καταλήψεις και φοιτητικές πορείες συνθέτουν ένα σκηνικό μάχης στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Από την προηγούμενη εβδομάδα -και με τις περισσότερες σχολές να έχουν μόλις ανοίξει για το νέο ακαδημαϊκό έτος-, οι φοιτητικοί σύλλογοι που μπαίνουν σε τροχιά κινητοποιήσεων συνεχώς αυξάνονται. Το γενικότερό κλίμα απογοήτευσης και ηττοπάθειας που έχει καλύψει ένα πλατύ κομμάτι της κοινωνίας δεν φαίνεται να επηρεάζει το χώρο του πανεπιστημίου. Άλλωστε έχει αποδειχθεί και παλιότερα ότι το φοιτητικό κίνημα διαθέτει οξυμένα αντανακλαστικά που του επιτρέπουν να αναπτύσσεται ακόμα και αν οι γενικότερες συνθήκες στο κοινωνικό πεδίο μοιάζουν να μην το ευνοούν.

Φυσικά όλα αυτά δεν είναι χωρίς λόγο: οι φοιτητές αντιδρούν σε μία συγκεκριμένη κατεύθυνση που δίνεται από το υπουργείο Παιδείας σχετικά με το μέλλον του ελληνικού πανεπιστημίου. Κατεύθυνση δίχως προηγούμενο, ομολογουμένως, αφού η σημερινή μεταρρυθμιστική προσπάθεια που προαναγγέλλεται από την κ. Διαμαντοπούλου, δεν μπορεί να συγκριθεί με προηγούμενες. Ποτέ άλλοτε δεν επιχειρήθηκε η κατάργηση του συλλογικού πτυχίου ή η ολοκληρωτική κατάπνιξη της πολιτικής ζωής του πανεπιστημίου. Ούτε η επιβολή διδάκτρων ήταν ποτέ τόσο κοντά. Επιπλέον, τόσο η Υπουργός Παιδείας, όσο και ο ίδιος ο πρωθυπουργός μιλάνε ξεκάθαρα για το τέλος του μαζικού πανεπιστημίου, προσπαθούν δηλαδή να πετάξουν έξω από την τριτοβάθμια εκπαίδευση μεγάλο τμήμα της νεολαίας.

Η κυβέρνηση λειτουργεί έξυπνα και αποτελεσματικά. Αντιλαμβάνεται πλήρως ότι η ρευστότητα του πολιτικού σκηνικού της δίνει την ευκαιρία να επιτεθεί σε σειρά κεκτημένων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το «καθηκοντολόγιο» της εν μέσω οικονομικής κρίσης έχει αναβαθμιστεί, ώστε να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και την κατάργηση της δημόσιας παιδείας.

Μένει να φανεί αν πράγματι εκτιμά σωστά την κατάσταση ή υπολογίζει χωρίς…τον ξενοδόχο, δηλαδή την ακαδημαϊκή κοινότητα. Αλλά και εκεί δεν είναι χωρίς συμμάχους: η ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ και οι συνδικαλιστικοί βραχίονες της κυβερνητικής πολιτικής στα πανεπιστήμια (ΠΑΣΠ και ΔΑΠ) είναι ικανοί σύμμαχοι.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο διεξάγεται στις 22 και 23 Οκτωβρίου στο Ρέθυμνο η σύνοδος των Πρυτάνεων, παρουσία της υπουργού. Η (ανα)παραγωγή ενός κλίματος «σύμπνοιας», «συνεργασίας» και «κατανόησης» των νέων συνθηκών που διαμορφώνονται για το ελληνικό πανεπιστήμιο σε καιρούς οικονομικής κρίσης είναι, για αυτούς, το διακύβευμα.

Με αυτή την έννοια, η σύνοδος των Πρυτάνεων δεν αποτελεί ένα αδιάφορο γεγονός που θα περάσει στα αζήτητα, ούτε καν μία απλώς ενδιαφέρουσα πολιτική εξέλιξη. Είναι κάτι πολύ περισσότερο: αποτελεί σταθμό της μάχης, ένα κινηματικό «ραντεβού» για την προάσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου.

Ήδη, λοιπόν, μια σειρά φοιτητικών συλλόγων κινούνται σε κατεύθυνση αμφισβήτησης της ομοθυμίας που το υπουργείο τεχνηέντως καλλιεργεί. Με τη συμμετοχή φοιτητικών συλλόγων από ιδρύματα της Κρήτης και του Ενιάιου Φορέα Διδασκόντων Ρεθύμνου αναλήφθηκε ήδη πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή -τις ίδιες μέρες με τη σύνοδο των Πρυτάνεων- μιας αντισυνόδου, η οποία θα περιλαμβάνει εξωστρεφείς δράσεις, εκδηλώσεις και πορείες.

Το «στοίχημα» της αντισυνόδου είναι αντιπαραθετικό με αυτό της συνόδου Πρυτάνεων. Την ίδια ώρα που η Υπουργός Παιδειας θα εξαγγέλλει τη διάλυση του δημοσίου πανεπιστήμιου σε ένα μη θεσμοθετημένο όργανο, όπως είναι η σύνοδος των πρυτάνεων, η ακαδημαϊκή κοινότητα θα συζητά, θα πάρει αποφάσεις και θα αναλάβει δράσεις μέσα από τη διαδικασία της αντισυνόδου για την υπεράσπισή του. Στόχος είναι η ανάδειξη του κοινωνικά άνισου χαρακτήρα των νέων εκπαιδευτικών μέτρων για και η επισήμανση της σημασίας τους ως προς τη διαμόρφωση νέων εργασιακών σχέσεων ακόμη πιο ανταποδοτικών για το κεφάλαιο.

Πέρα από την μάχη του Ρεθύμνου, όμως, η συγκρούση θα εκτυλιχθεί και μέσα στις σχολές, στις συνελεύσεις των επόμενων εβδομάδων. Η κύρια και, ενδεχομένως, κρισιμότερη μαχη που φοιτητές και πανεπιστημιακοί θα κληθούν να δώσουν θα είναι, εδώ, διαφορετικού χαρακτήρα. Αφορά στη σύνδεση των αιτημάτων για την παιδεία με τις διεκδικήσεις του κόσμου της εργασίας συνολικά. Ακόμα και αν το δημόσιο πανεπιστήμιο τελικά σωθεί, μία νίκη του φοιτητικού κινήματος δεν είναι αρκετή για να βοηθήσει την κοινωνία να σταθεί στα πόδια της, αν δεν συνοδευτεί από νίκες στο «μέτωπο» της εργασίας.

Σε κάθε περίπτωση, οι κινητοποιήσεις των φοιτητών δίνουν ελπίδα. Και μας βοηθούν να καταλάβουμε κάτι που η κυβέρνηση μοιάζει να έχει κατανοήσει πολύ πριν από εμάς: ότι σε αυτή τη συγκυρία, όπου ο συσχετισμός δύναμης κεφαλαίου-εργασίας τίθεται υπό αμφισβήτηση -και άρα είναι διαπραγματεύσιμος-, οι νικητές μπορούμε να είμαστε εμείς.

Πέτρος Σανταμούρης

(αναδημοσίευση από το RedNotebook)

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s